TEMA 1. A EVOLUCIÓN DA ENSINANZA DE LINGUAS ESTRANXEIRAS EN ESPAÑA

A evolución no ensino de linguas estranxeiras no noso país non pode entenderse sen antes ter en conta a gran cantidade de modificacións que se deron nas leis educativas, principalmente motivadas polo cambio de partido que estea no goberno nese momento. Así, dende os anos setenta ata a actualidade, o sistema educativo estivo a sufrir importantes cambios lexislativos, coa implantación e revogación de distintas leis, dende a LGE, pasando pola LOECE, a LOGSE, a LOCE, a LOE e finalmente a LOMCE. Isto xenerou e xenera unha grande inestabilidade educativa, posto que os gobernantes non deixan pasar o tempo necesario para a posta en marcha real desas novas medidas e non permite comprobar se efectivamente un sistema resulta máis ou menos eficiente.

No que abrangue máis concretamente ao ensino de linguas estranxeiras, dende a LOGSE promoveuse a implantación da lingua estranxeira (fundamentalmente o inglés) a idades tempranas, chegando incluso nos últimos anos a incorporarse en etapas de Educación Infantil. Non obstante, seguimos a apreciar un gran déficit cualitativo na aprendizaxe dos idiomas estranxeiros en España. Tendo en conta toda esta contextualización previa, nesta entrada reflexionaremos en torno ao seguinte dilema:  por que segue a ser deficitario o ensino de linguas estranxeiras na actualidade?

Tratarei de enfocar a miña reflexión dende dúas perspectivas diferentes que me tocan moi de preto. Por unha banda, a miña perspectiva como alumna apaixonada polas linguas e por outra, a miña opinión dende a miña experiencia como docente nos últimos anos.

Como alumna, durante o meu período escolar, padecín na miña pel os numerosos cambios nais leis de educación, e non obstante, non apreciei ningún cambio significativo na miña aprendizaxe. Máis ben todo o contrario. O modelo de ensino tradicional acompañoume durante toda a miña vida e o caso das linguas estranxeiras non foi unha excepción. Tal vez o único momento no que se empregou un método máis innovador foi nos primeiros cursos de primaria, onde unha profesora moi nova trataba de facer con nós xogos e actividades máis interactivas en inglés. A excepción deste caso, as miñas leccións de inglés, na meirande parte dos casos eran impartidas por docentes que as veces nin sequera sabían falar inglés con fluidez e onde os contidos impartíanse sempre en castelán. A gramática era o foco; exercicios e máis exercicios do famoso workbook, listenings sacados dun ancián reprodutor de CDs e a conversación na aula ou as actividades orais eran prácticamente inexistentes. Lembro que sempre me gustaran as linguas e que sen embargo, prácticamente ata chegar á universidade apenas tivera a ocasión de falar en inglés na aula. Así, podía recitar de memoria todos os aspectos gramaticais da lingua inglesa mais era totalmente incapaz de falar con fluidez en inglés, posto que ninguén mo pedira anteriormente. Debido a isto, aqueles que queríamos mellorar as nosas competencias orais en inglés tiñamos que acudir a academias de idiomas en horario extraescolar e non porque necesitásemos mellorar as nosas notas, senón porque queríamos aprender algo que parecía imposible que se nos fose a ensinar no instituto. É innegable que algo estaba a fallar no modelo educativo de entón cando o alumnado que realmente sentiamos interese polas linguas viámonos obrigados a buscar fóra da escola os recursos necesarios para ser competentes nelas. En relación a todo isto, considero que o vídeo do rapeiro estadounidense Prince Ea que mostramos á continuación reflexa á perfección a problemática dos modelos educativos vixentes, non só a nivel nacional, senón en todo o mundo.

Unha vez rematada á miña carreira de Tradución e Interpretación, na cal por certo tiven grandes dificultades nos primeiros anos debido a un nivel de idiomas insuficiente, a cousa non mellorou. Comecei a traballar xustamente en academias de idiomas onde rapaces e rapazas de tódalas idades acudían a nós para poder traballar o inglés dun xeito máis interactivo e ameno. Isto fixo que me decatase de que o modelo empregado realmente non cambiara nos cinco anos que estiven estudando a carreira e que as novas xeracións estaban e aínda están a vivir unha situación moi similar á que vivín eu daquela.

En definitiva, paréceme imprescindible a posta en práctica de novas técnicas de ensinanza en tódalas materias e moi especialmente no ensino de linguas estranxeiras, posto que se ben na teoría existe un Currículo educativo que respalda un modelo de educación máis centrado nas necesidades específicas e reais do alumnado, así como na interdisciplinariedade; na práctica parece que aínda queda un longo camiño que percorrer para a implantación real destas técnicas innovadoras. Non é doado, mais coido que co traballo conxunto do goberno, os centros e un equipo docente motivado, poderá conseguirse una auténtica mellora do sistema educativo tal como o coñecemos.

Ligazón de referencia - Leis de Educación: http://todofp.es/profesores/biblioteca-todofp/normativa-de-educacion/leyes-organicas-de-educacion.html